Tankın üzerinde 8 litre yazıyor ama musluktan dört litre alıyorsanız cihazınız bozuk olmayabilir. O sekiz litre, tankın gövde hacmi. Size ulaşan miktar başka bir şey.
Su arıtma tankı hava basıncı, o iki sayı arasındaki farkı belirleyen ana etken. Tank su depolamaz, suyu basınçla dışarı iter. İçindeki hava yastığı zayıfsa depodaki su musluğa çıkmaz.
Bu yazıda öğrenecekleriniz:
- Etiketteki litre ile musluktan alacağınız litre arasındaki farkın nedeni
- Basıncın nasıl ölçüleceği ve doğru değerin ne olduğu
- Az su veren bir tankın hangi arızada olduğunu ayırt etme yöntemi
Kısa cevap
Tank tamamen boşken hava basıncı 6,5 ile 8 psi aralığında olmalıdır. Sahada uyguladığımız değer bu. Üretici dokümanlarında 5-7 psi aralığı da yaygın olarak veriliyor; ikisi de aynı bandın içinde ve aradaki fark pratikte hissedilmez.
Ölçümü mutlaka tank tamamen boşken yapın. İçinde su varken okuduğunuz değer hava yastığının basıncı değil, suyun sıkıştırdığı havanın basıncıdır ve teşhisi baştan bozar.
Supaptan su geliyorsa ya da basınç her ölçümde tekrar düşüyorsa iç diyafram delinmiştir. O tank tamir edilmez.
Tank nasıl çalışır
Tankın içi ikiye bölünmüştür. Bir tarafta arıtılmış su, diğer tarafta hava var; aralarında esnek bir diyafram duruyor.
Cihaz üretim yaptıkça su tarafı dolar ve havayı sıkıştırır. Sıkışan hava basınç biriktirir. Musluğu açtığınızda suyu dışarı iten şey işte o hava.
Yani tank bir depo değil, basınçlı bir yay. Yay zayıfsa depodaki su içeride kalır.
Diyafram delindiğinde su ve hava karışır. Sonuç: basınç tutmaz, akış zayıflar ve supaptan su gelir.
8 litrelik tank neden 8 litre vermiyor
Etiketteki litre, tankın nominal gövde hacmidir. Musluktan alabileceğiniz miktar bundan daha azdır ve bunun iki sebebi var.
Birincisi, tank hiçbir zaman tamamen suyla dolmaz. İçeride bir hava yastığı kalmak zorunda, yoksa suyu itecek bir şey olmaz. Pure Water Products'ın tank kapasitesi üzerine ölçümlerinde yayımlanan rakamlar bunu gösteriyor: nominal 2 galonluk bir tank 1,2 galon, 3 galonluk 2,2 galon, 4 galonluk 3,2 galon su tutuyor.
Aynı kaynağın planlama için verdiği pratik kural daha da temkinli: üretici etiketinin yaklaşık yarısını hesaba katın.
İkincisi, tank dolmayı sizin şebeke basıncınıza göre bırakır. Bir sonraki bölüm bunun hesabı.
Pratik karşılığı şu:
| Tank | Etiket | Gerçekçi planlama |
|---|---|---|
| Küçük tank | 8 litre | tek seferde yaklaşık 4 litre |
| Büyük tank | 12 litre | tek seferde yaklaşık 6 litre |
Bir demlik çay, bir tencere yemek ve iki bardak su üst üste geliyorsa 8 litrelik tank sizi zorlar. 8 litrelik ve 12 litrelik modeller arasındaki karar bu noktada veriliyor, litre farkına bakarak değil.
Tank neden dolmayı bırakıyor
Cihaz, tank dolduğunda kendi kendine durur. Bunu yapan parça otomatik kapatma valfidir ve bir kıyaslamayla çalışır: tanktaki basıncı şebekeden gelen basınçla karşılaştırır.
Ters ozmoz tanklarını anlatan sektör kaynakları kapatma noktasını, tank basıncının şebeke basıncının yüzde 60 ile 66'sına ulaştığı an olarak tanımlıyor. Kabaca üçte iki.
Şimdi Türkiye rakamını koyalım:
| Şebeke basıncınız | Tankın durduğu basınç |
|---|---|
| 4 bar (58 psi) | yaklaşık 38 psi |
| 3 bar (43 psi) | yaklaşık 29 psi |
| 2 bar (29 psi) | yaklaşık 19 psi |
Tank ne kadar yüksek basınçta dolmayı bırakırsa içinde o kadar çok su birikir. Şebekeniz 2 barda kalıyorsa tank 19 psi'de duruyor ve dolum yarım kalıyor.
Buradaki sonuç önemli: düşük şebeke basıncı sizi iki kere vuruyor. Membran zaten yavaş üretiyor, üstüne tank da az doluyor. Üretim tarafındaki hesabı GPD ne demek yazımızda anlattık.
Basıncı nasıl ölçersiniz
Bisiklet manometresi yeterli. Beş dakika sürüyor.
1. Adım: Cihazın giriş vanasını kapatın. Üretimi durdurmuş oluyorsunuz.
2. Adım: Musluğu açın ve tankı tamamen boşaltın. Akış tamamen kesilene, damla bile gelmeyene kadar bekleyin. Bu adımı yarıda kesmek en sık yapılan hata.
3. Adım: Supabı bulun. Tankın yan tarafında veya altında, genellikle mavi plastik kapaklı, bisiklet sibopuna benzeyen bir supap var. Kapağı çevirip çıkarın.
4. Adım: Ölçün. Manometreyi supaba bastırın ve değeri okuyun. Hedef 6,5 ile 8 psi.
5. Adım: Gerekiyorsa ayarlayın. Değer düşükse bisiklet pompasıyla azar azar basın ve tekrar ölçün. Yüksekse supabın ortasındaki iğneye kısaca bastırıp hava kaçırın.
6. Adım: Dolum süresini not edin. Vanayı açıp tankın sıfırdan dolmasını bekleyin ve süreyi yazın. Bu sayı bugün bir işe yaramaz ama altı ay sonra çok işe yarar: süre belirgin şekilde uzadıysa ön filtreler tıkanmıştır. Aynı ölçümü filtre değişimi yazımızda da ilk gösterge olarak öneriyoruz.
İki uyarı. Fazla şişirmeyin; yüksek basınç bu kez tankın dolmasını engeller. Ve ölçüm sırasında supaptan su gelirse işlem biter, o tankın diyaframı delinmiştir.
Az su veren tank: hangi arıza
Tank şikâyetlerinin çoğu "az su geliyor" diye ifade ediliyor ama arkasında birbirinden farklı dört durum var. Ayırt edici olan, akışın nasıl azaldığı.
| Gözlediğiniz | Muhtemel neden | Kontrol |
|---|---|---|
| Başta güçlü akıyor, hemen inceliyor | Hava basıncı fazla | Boş tankta ölç, 8 psi üstündeyse hava kaçır |
| Bir süre güzel akıyor, sonra damlıyor | Hava basıncı düşük | Boş tankta ölç, 6,5 psi altındaysa pompala |
| Bir bardak geliyor, sonra sızıntı | Diyafram delik | Supaptan su geliyor mu, basınç tutuyor mu |
| Tank hep yarım, cihaz erken susuyor | Şebeke basıncı düşük | Musluk basıncını manometreyle ölç |
İlk iki satır birbirine çok benziyor ama çözümleri zıt. Bu yüzden pompayı eline alıp "biraz basayım" demek yerine önce ölçmek gerekiyor.
Dördüncü satır tank arızası değil. O durumda tank değiştirmek sorunu çözmez; şebeke basıncı 40 psi'nin altındaysa mesele cihazın dışında. Belirtiden parçaya giden tam listeyi su gelmiyor yazımızda sıraladık.
Tank ne zaman değişir
Filtreler takvimle değişir, tank değişmez. Tank arızalanana kadar durur.
Değişimi zorunlu kılan tek şey diyaframdır ve iki belirtisi var: supaptan su gelmesi ya da basıncın tutmaması. Ayarladığınız 7 psi birkaç gün sonra yine 2 psi'ye düşüyorsa diyafram sızdırıyor demektir.
Bunun dışında tankın içi zamanla kirlenebilir. Filtre değişimlerinde ilk dolumu içmeyip tankı bir kez durulamanızı bu yüzden öneriyoruz; yöntemi filtre değişimi yazımızda adım adım anlattık.
Metal gövdeli tanklarda dış yüzeyde pas görürseniz bu tek başına değişim sebebi değildir, ama tankın altında ıslaklık varsa gövde delinmiş olabilir.
Yeni tank alırken
Üç şeye bakın.
Hacim. Etiketin yarısını hesaba katarak seçin. Kalabalık hane veya sık çay demleyen mutfak için 12 litre, iki kişilik hane için 8 litre.
Bağlantı. Ev tipi tanklarda giriş genellikle 1/4 inç. Eski tankın çıkışını ölçmeden sipariş vermeyin.
Gövde ve belge. Metal gövdeli tanklar plastiğe göre daha uzun ömürlüdür. NSF/ANSI 58 kapsamında listeli üreticiler, suyla temas eden malzemeyi test ettirmiş olur. Belge okumanın nasıl yapıldığını NSF yazımızda anlattık.
Sattığımız iki model de NSF/ANSI 58 onaylı ve metal gövdeli: 8 litrelik 2.200 TL, 12 litrelik 3.150 TL.
Bu ürünün çözmediği şey: yeni tank, düşük şebeke basıncını düzeltmez. Cihazınız erken susuyor ve tank hep yarım kalıyorsa önce basıncı ölçün. 40 psi altındaki bir sistemde en pahalı tank bile yarım dolar.
Özet: tank basıncında dört kural
Su arıtma tankı hava basıncı konusunda akılda kalması gereken dört şey var.
- Etiketteki litre depolanan litre değil. Planlama yaparken etiketin yaklaşık yarısını hesaba katın.
- Ölçüm boş tankta yapılır. İçinde su varken okunan değer hava yastığının basıncı değildir.
- Fazla ve az basıncın belirtileri zıttır. Başta güçlü sonra ince akış fazlayı, bir süre iyi sonra damlama azı gösterir. Ölçmeden pompalamayın.
- Supaptan su geliyorsa tamir yoktur. Diyafram delinmiştir, tank değişir.
Tankınızı boşaltıp ölçtünüz ve okuduğunuz değerden emin olamadıysanız değeri bize yazın, hangi tabloya denk geldiğine birlikte bakalım.
Sıkça Sorulan Sorular
Su arıtma tankının hava basıncı kaç psi olmalı?
Tank tamamen boşken 6,5 ile 8 psi arasında olmalıdır. Sektörde 5-7 psi aralığı da yaygın olarak veriliyor. Ölçümü dolu tankta yapmayın, okuduğunuz değer hava yastığının basıncı olmaz.
8 litrelik tank neden 8 litre su vermiyor?
Etiketteki litre nominal gövde hacmidir. Musluktan alabileceğiniz miktar ön şarj basıncına, şebeke basıncına ve otomatik kapatma noktasına bağlıdır. Planlama yaparken etiketin yaklaşık yarısını hesaba katın.
Tank basıncı fazla olursa ne olur?
Çok az su akar ve akış hemen inceleşir. Fazla hava, suyun tanka dolmasını da engeller. Belirtisi kısa süren ama başlangıçta güçlü olan bir akıştır.
Tank basıncı az olursa ne olur?
Su bir süre güzel akar, sonra damlamaya döner. Tank dolmuştur ama suyu dışarı itecek hava yastığı zayıftır. Bu, en sık karşılaşılan tank şikâyetidir.
Tankın supabından su geliyorsa ne yapmalıyım?
İç diyafram delinmiştir. Diyafram tamir edilmez, tank değişmelidir. Basınç her ölçümde tekrar düşüyorsa da sonuç aynıdır.
Şebeke basıncım düşükse tank tam dolar mı?
Hayır. Otomatik kapatma valfi, tank basıncı şebeke basıncının yaklaşık üçte ikisine ulaştığında üretimi durdurur. Şebekeniz düşükse tank daha düşük bir basınçta dolmayı bırakır ve daha az su verir.