Rezistans yanmış. Servis geliyor, kapağı açıyor, ısıtıcıya bakıyor ve şu cümleyi kuruyor: "Bu kireçten. Kullanıcı hatası, garanti kapsamı dışında." Fatura 3.500 TL, üstüne 850 TL servis ücreti. Makine bir buçuk yaşında.
Bu cümle Türkiye'de her gün kuruluyor. Peki dayanağı ne?
Mevzuatı ve altı markanın garanti belgesini kelimesi kelimesine okuduk. Ortaya çıkan tablo, servisin söylediğinden farklı.
Kısa cevap
"Kireç" kelimesi Türkiye'deki hiçbir tüketici mevzuatında geçmiyor. Ne 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da, ne Garanti Belgesi Yönetmeliği'nde, ne de Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'nde kireç diye bir garanti istisnası tanımlanmış.
Arçelik, Beko, Siemens ve Samsung'un garanti metinlerinde de geçmiyor. Bu markaların "ücret karşılığında yapılır" listelerini baştan sona okuduk. Kireç, kireçlenme veya su sertliği diye bir madde yok.
Kombi tarafı farklı. Baymak'ın kombi garanti metninde "kireçlenme" ve "tesisatın aşırı kireçli olması" açıkça garanti dışı sayılmış. Bu, sözleşmeye yazılmış bir istisna.
Yani beyaz eşyada kireç savunması yazılı bir maddeye değil, genel "kullanım hatası" maddesine dayandırılıyor. Ve o maddenin ispatı sizde değil, karşı tarafta.
Mevzuatta tek bir kapı var
Garanti Belgesi Yönetmeliği, ücretsiz onarım yükümlülüğünün hangi durumda ortadan kalktığını tek bir maddede düzenliyor.
Madde 11/(1):
"Tüketicinin malı tanıtma ve kullanma kılavuzunda yer alan hususlara aykırı olarak kullanmasından kaynaklanan arızalar hakkında 8 inci ve 9 uncu madde hükümleri uygulanmaz."
Dikkat edin: istisna "kullanıcının suyu kireçliymiş" değil. İstisna, kılavuzda yazan somut bir talimata aykırı kullanım. Servisin kireç savunmasını ayakta tutabilmesi için kılavuzda hangi maddeyi ihlal ettiğinizi göstermesi gerekir.
Kılavuzda ne yazıyor peki? Arçelik'in bulaşık makinesi kılavuzu su sertliği 6 °dH üzerindeyse yumuşatma yapılması gerektiğini söylüyor, ama bunun sonucunu performans kaybı olarak tarif ediyor, cihaz arızası olarak değil. Çamaşır makinesi kılavuzunda kireç çözücü kullanımı "gerektiğinde" kaydıyla öneriliyor. Hiçbirinde "kullanmazsanız garanti geçersiz olur" ifadesi yok.
Öneri kipiyle yazılmış bir cümle, yönetmeliğin aradığı "kılavuza aykırı kullanım" eşiğini karşılamaz.
Markaların garanti belgelerinde gerçekten ne yazıyor
| Marka | Garanti metninde kireç maddesi | Kullanılan ifade |
|---|---|---|
| Arçelik | Yok | "Kullanım hatalarından kaynaklanan hasar ve arızalar" + "kılavuzlarda yer alan hususlara aykırı kullanım" |
| Beko | Yok | Aynı altı maddelik genel liste |
| Siemens (BSH) | Yok | "Malın kullanım kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanılmasından kaynaklanan arızalar" |
| Samsung | Yok | "Kullanıcı hatası olmayan tüm işlemler garantiye dahil olarak değerlendirilmektedir" |
| Bosch Home Comfort (kombi) | Yok | "Kombi bakımı garanti kapsamı içerisinde değildir" |
| Baymak (kombi) | Var | "kireçlenme, tesisatın aşırı kireçli/çamurlu/pis olması" |
Arçelik'in listesi altı maddeden oluşuyor ve tamamı şunlar: kullanım hataları, taşıma sırasında oluşan hasar, elektrik ve su şebekesi kaynaklı hasar, doğa olayları, kılavuza aykırı kullanım, ticari amaçlı kullanım. Kireç bu altı maddenin hiçbirinde yok.
Samsung'un ifadesi en geniş olanı: garanti dışı parça listesi olmadığını, değerlendirmenin yalnızca kullanıcı hatası olup olmadığına göre yapıldığını söylüyor.
Kombi neden farklı
Baymak'ın kombi kullanma kılavuzunda garanti kapsamı dışı haller arasında yedinci madde şöyle:
"Doğal afetler, üründen kaynaklanmayan harici fiziki dış etkenler, mevsimsel hava şartları ve çevresel etkenler (deprem, yangın, sel, su basması, şiddetli rüzgar, yıldırım düşmesi, kireçlenme, tesisatın aşırı kireçli/çamurlu/pis olması, nem, rutubet, toz, nakliye, taşıma, ürünün dona maruz kalması, baca bağlantısının donması, bacadan yağmur suyu girmesi, susuz çalışma v.b.) nedeniyle oluşan arıza ve hasarlar"
Aynı kılavuz kullanım suyu devresi için sayısal bir eşik de veriyor: su sertliği 20 Fransız sertlik derecesinin üzerindeyse sisteme polifosfat karıştırılması veya arıtma yapılması gerekiyor.
Bu, beyaz eşyadan iki bakımdan ayrılıyor. Birincisi, istisna sözleşmeye açıkça yazılmış. İkincisi, kılavuz sayısal bir eşik ve somut bir yükümlülük tanımlıyor. Kombinizin eşanjörü kireçlendiğinde tartışma zemininiz çamaşır makinesindekinden dar.
Yine de bu maddenin mevzuat karşısında sınırsız geçerli olduğu anlamına gelmiyor. Yönetmelik kireci kullanım hatası saymıyor; üreticinin kendi sözleşmesine yazdığı bir istisnanın tüketici hukuku karşısındaki durumu, hakem heyeti önünde tartışılabilir bir konu. Bu konuda yayımlanmış bir Yargıtay kararı bulamadık.
Kombide kireçlenmenin hangi devrede olduğu da önemli. Kombi kireçlenmesi hangi devrede olur yazısında bunu ayrıntılı anlatmıştık: kapalı ısıtma devresindeki su sürekli devrettiği için kireç yükü sınırlıdır, kireç asıl kullanım suyu tarafında birikir.
Servis "kullanıcı hatası" derse üç hakkınız var
Burası yazının işinize en çok yarayacak kısmı. Servis raporu son söz değil.
1. Yazılı rapor isteyin, vermek zorundalar.
Garanti Belgesi Yönetmeliği Madde 11/(2):
"Arızalarda kullanım hatasının bulunup bulunmadığının, yetkili servis istasyonları, yetkili servis istasyonunun mevcut olmaması halinde sırasıyla; malın satıcısı, ithalatçısı veya üreticisinden birisi tarafından mala ilişkin azami tamir süresi içerisinde düzenlenen raporla belirlenmesi ve bu raporun bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunludur."
Sözlü "bu kireçten" beyanı hukuken bir şey ifade etmez. Rapor isteyin. Raporda kullanım hatasının ne olduğu, hangi kılavuz maddesine aykırı davranıldığı yazılı olmalı.
2. Rapora itiraz edip bilirkişi tespiti isteyebilirsiniz.
Madde 11/(3):
"Tüketiciler, ikinci fıkrada belirtilen rapora ilişkin olarak bilirkişi tarafından tespit yapılması talebiyle uyuşmazlığın parasal değerini dikkate alarak tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurabilir."
Servisin raporu bağlayıcı değil, itiraz edilebilir bir tespit.
3. İlk altı ayda ispat yükü sizde değil.
6502 sayılı Kanun Madde 10/(1):
"Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Bu durumda malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir."
Makineniz altı aylıkken rezistans kireçten yandıysa, sizin "doğru kullandım" diye ispat etmeniz gerekmiyor. Satıcının "bu ayıp teslim anında yoktu, kullanıcı hatasıdır" diye ispat etmesi gerekiyor. Bu ciddi bir koz ve çoğu tüketici bilmiyor.
Altı ay geçtikten sonra karine tersine döner, ama rapor ve bilirkişi hakkınız garanti süresi boyunca devam eder.
Bir not daha: ücretsiz onarımdan satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumlu. Yani bayi sizi üreticiye, üretici bayiye yönlendiremez; hangisine başvurursanız o muhataptır.
Kurulumda "bunu almazsan garanti yok" derlerse
Şikâyet kayıtlarında tekrar eden bir kalıp var: kurulum ekibi kireç çözücü veya kireç önleyici satıyor ve almadığınız takdirde kireç kaynaklı arızaların garanti dışı kalacağını söylüyor. Bildirilen tutarlar 180 TL'den 1.000 TL'ye kadar çıkıyor.
Bu şartın yazılı hiçbir dayanağı yok. Garanti Belgesi Yönetmeliği, kullanım hatalarına ilişkin bilginin garanti belgesinde yazılı olarak bulunmasını zorunlu kılıyor ve belgenin açık, sade, okunabilir olmasını şart koşuyor. Belgede yazmayan bir istisna, kurulum sırasında sözlü olarak eklenemez.
Ürünü almak isterseniz alın, ama "yoksa garanti düşer" cümlesini kabul etmeyin. Bunu söyleyen kişiden yazılı olarak talep edin, yazamayacaklardır.
Garanti süresi ile kullanım ömrü aynı şey değil
En çok karıştırılan nokta bu.
| Süre | Ne sağlar | |
|---|---|---|
| Garanti süresi | Asgari 2 yıl | Ayıplı çıkan malın ücretsiz onarımı, değişimi veya iadesi |
| Kullanım ömrü | Beyaz eşya ve kombide 10 yıl | Üreticinin yedek parça bulundurma ve servis verme zorunluluğu |
Kullanım ömrünün 10 yıl olması, onarımın 10 yıl ücretsiz olduğu anlamına gelmiyor. Sadece hizmetin var olmasını garanti ediyor. Üçüncü yılda yanan rezistansın parasını ödersiniz; üreticinin o parçayı bulundurmak zorunda olması ayrı bir haktır.
Tamirde geçen süre garanti süresine eklenir. Azami tamir süresi beyaz eşya ve kombide 20 iş günü; bu süre garanti içindeki ürünlerde arıza bildirimiyle başlar. Cihazın servise gidiş gelişindeki nakliye, kargo ve ulaşım gideri de sizden istenemez.
Kılavuz gerçekte ne istiyor
Servis "kılavuza aykırı kullandınız" diyorsa, kılavuzun ne dediğini bilmeniz gerekir. Üreticilerin verdiği sayısal eşikler:
| Cihaz / marka | Eşik | Kılavuzun ifadesi |
|---|---|---|
| Arçelik bulaşık makinesi | 6 °dH (yaklaşık 11 °fH) | Üzerindeyse "su yumuşatılmalı, kireci azaltılmalıdır" |
| Baymak kombi, kullanım suyu | 20 °fH | Üzerindeyse polifosfat veya arıtma |
| Vaillant ecoTEC plus, ısıtma suyu (50 kW altı) | 300 mg CaCO₃/L | Tesisat hacmine göre daha düşük sınırlar da var |
| Siemens bulaşık makinesi | Ayar tablosu, 0-50 °dH | H00'dan H07'ye kadar sertlik kademesi |
Buradaki iki kritik ayrım, tartışmanın kaderini belirler. Birincisi, Baymak'ın 20 °fH eşiği kullanım suyu devresi için, Vaillant'ınki ısıtma devresi için. İkisi aynı şey değil. İkincisi, bulaşık makinesi kılavuzlarındaki eşikler cihaz arızasından değil, yıkama ve kurutma performansından söz ediyor.
Kendi şehrinizin sertlik değerini bilmiyorsanız il il su sertliği yazısındaki yöntemle su idarenizin kendi analiz raporundan öğrenebilirsiniz. Bulaşık makinenizin kademesini ayarlamadıysanız bulaşık makinesi su sertliği ayarı yazısı marka marka hangi değerin ne anlama geldiğini veriyor. Bu ayarı yapmak ücretsizdir ve tartışma çıktığında "kılavuza uydum" demenizi sağlar.
Nereye başvurulur
2026 yılında tüketici uyuşmazlıklarında parasal sınır 186.000 TL. Bu tutarın altındaki uyuşmazlıklar için Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurmak zorunlu; üzerindekiler Tüketici Mahkemesi'ne gidiyor. Önceki yıllardaki il ve ilçe hakem heyeti ayrımı kalktı, tek sınır uygulanıyor.
Rezistans veya eşanjör faturaları 3.500 ile 8.000 TL bandında olduğu için neredeyse tüm kireç uyuşmazlıkları hakem heyetinin görev alanına giriyor. Başvuru ücretsiz ve avukat gerektirmiyor.
Yanınıza alacaklarınız: fatura veya fiş, garanti belgesi, servis raporunun size verilen nüshası ve varsa su idarenizin sertlik analizi.
Bu filtre garantinizi korumaz
Burada açık konuşmak gerekiyor.
Mizufy Kireç Önleyici Filtre satıyoruz, 600 TL. Bu ürün hukuki bir kalkan değildir. Filtre taktığınız için servis size garanti uygulamak zorunda kalmaz, filtre takmadığınız için de garantiniz düşmez. Mevzuat böyle bir şart tanımıyor, markaların garanti belgeleri de tanımıyor.
Filtrenin yaptığı şey daha mütevazı: eşik işlemi yöntemiyle kalsiyum karbonatın yüzeye yapışma eğilimini azaltır. Suyu yumuşatmaz, sertlik değerini düşürmez, mevcut kireci sökmez. Kireç önleyici işe yarıyor mu yazısında hangi teknolojinin ne yaptığını ve neyi yapmadığını ayrıntılı yazdık.
Ayrıca: bu filtrenin NSF/ANSI 60 belgesi yoktur. Kullanılan polifosfat bileşiğinin dozu ve davranışı hakkında bilmeniz gerekenleri silifoz zararlı mı yazısında topladık.
Ve şunu da söyleyelim: suyunuz 14 °fH altındaysa bu ürüne para harcamanıza gerek yok. Sertliğiniz düşükse rezistansınızda kayda değer bir kireç birikmez.
Filtreyi almanın gerekçesi garanti değil, cihaz ömrü. Yılda ne kadar kireç biriktiğini ve bunun rezistansa ne yaptığını çamaşır makinesi rezistans kireçlenmesi yazısında kilogram cinsinden hesapladık.
Özet: dört madde
- Mevzuatta kireç diye bir garanti istisnası yok. Tek kapı, kılavuzda yazan somut bir talimata aykırı kullanım. "Suyunuz kireçli" demek tek başına yetmez.
- Arçelik, Beko, Siemens ve Samsung'un garanti belgelerinde kireç maddesi yok. Baymak'ın kombi belgesinde var. Beyaz eşya ile kombi arasındaki fark bu.
- Servis yazılı rapor vermek zorunda ve bu rapora karşı bilirkişi tespiti isteyebilirsiniz. İlk altı ayda ispat yükü satıcıda.
- Kurulumda satılan kireç ürününü almamanız garantinizi düşürmez. Belgede yazmayan şart, sonradan sözlü olarak eklenemez.
Sıkça sorulan sorular
Servis "kireçten yandı" deyip para istedi, ödemek zorunda mıyım?
Hayır, önce yazılı rapor isteyin. Garanti Belgesi Yönetmeliği servisin kullanım hatasını raporla tespit etmesini ve raporun bir nüshasını size vermesini zorunlu kılıyor. Rapor elinize geçtikten sonra itiraz edip bilirkişi tespiti talebiyle tüketici hakem heyetine başvurabilirsiniz.
Makinem altı aylık, rezistans kireçten yandı dediler. Ne yapmalıyım?
Bu durumda lehinize güçlü bir karine var. 6502 sayılı Kanun'a göre teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu kabul edilir ve malın ayıplı olmadığını ispat yükü satıcıya aittir. Ücretsiz onarım talebinizi yazılı olarak iletin.
Bulaşık makinemin su sertliği ayarını hiç yapmadım, garantim düşer mi?
Kılavuzlar bu ayarı öneri kipiyle yazıyor ve sonucunu cihaz arızası değil, yıkama ve kurutma performansı kaybı olarak tarif ediyor. Yönetmelik ise kılavuzda yazan hususlara aykırı kullanımı arıyor. Yine de tartışmayı baştan kapatmak için ayarı yapmanız iyi olur, ücretsizdir ve beş dakika sürer.
Kombide durum neden farklı?
Çünkü bazı kombi üreticileri kireçlenmeyi garanti dışı haller arasında açıkça saymış. Baymak'ın kullanma kılavuzunda "kireçlenme, tesisatın aşırı kireçli olması" ifadesi yer alıyor ve kullanım suyu için 20 °fH eşiği tanımlanıyor. Beyaz eşyada böyle bir madde yok.
Kullanım ömrü 10 yıl deniyor, onarım 10 yıl ücretsiz mi?
Hayır. Kullanım ömrü, üreticinin o süre boyunca yedek parça bulundurma ve servis verme zorunluluğudur. Ücretsiz onarım hakkı garanti süresiyle sınırlı ve beyaz eşyada asgari iki yıldır.
Kurulumcu kireç çözücü almazsam garantinin düşeceğini söyledi, doğru mu?
Değil. Kullanım hatalarına ilişkin bilginin garanti belgesinde yazılı olması zorunludur. Belgede olmayan bir şart kurulum sırasında sözlü olarak eklenemez. Ürünü isterseniz alın, ama bu gerekçeyle almayın.
Hakem heyetine başvurmak için avukat gerekir mi?
Gerekmez, başvuru ücretsizdir. 2026 yılında 186.000 TL altındaki uyuşmazlıklar için tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Fatura, garanti belgesi ve servis raporunu yanınızda bulundurun.
Kaynaklar: Garanti Belgesi Yönetmeliği, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği, Tüketici hakem heyetleri 2026 parasal sınırları, Beko müşteri hizmetleri politikası, Siemens garanti şartları, Samsung garanti kapsamı, Bosch Home Comfort garanti, Baymak Lunatec kombi kullanma kılavuzu, Vaillant ecoTEC plus montaj kılavuzu
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut uyuşmazlığınızda tüketici hakem heyetine veya bir hukukçuya başvurmanızı öneririz.