Su Arıtma Cihazı Durmuyor, Atık Su Sürekli Akıyor: 4 Neden ve 5 Dakikalık Test

 

Tank dolu, musluk kapalı. Ama tezgahın altından su sesi gelmeye devam ediyor ve atık hortumundan gider borusuna durmadan su akıyor. Su arıtma cihazı durmuyor.

Bu arıza sessizce pahalıya patlar. Boşa giden su faturaya yansır. Daha az bilinen maliyeti ise filtrelerdedir: durmadan çalışan bir cihazda ön filtreler ve membran normalden çok daha fazla su işler, 6 aylık süre dolmadan tıkanır.

Bu yazı cihazın neden durmadığını, sorunlu parçayı 5 dakikada nasıl bulacağınızı ve hangi parçanın değişmesi gerektiğini anlatıyor.

Kısa cevap

Su arıtma cihazı tank dolunca durmuyorsa şüpheliler şunlardır: shut-off valf kapanmıyordur, check valf sızdırıyordur, atık kısıcı hasarlıdır ya da musluk veya bağlantılardaki bir kaçak tank basıncının yükselmesini engelliyordur. Tank doluyken besleme vanasını kapatmak, ilk iki parçayı birbirinden ayırmanın en hızlı yoludur.

Sağlıklı bir cihaz nasıl durur?

Pompasız ev tipi ters ozmoz cihazlarında üretimi shut-off valf durdurur. Bu 4 bağlantılı valf, tanktan gelen basınçla şebeke basıncını karşılaştırır. Tank basıncı şebeke basıncının yaklaşık üçte ikisine ulaştığında besleme suyunu keser. Şebeke basıncınız 3 bar ise valf, tank yaklaşık 2 bara geldiğinde kapanır.

Valfin bu işi yapabilmesi için tanktaki basıncın korunması gerekir. Bunu da membran çıkışındaki check valf sağlar: arıtılmış suyun tanktan membrana geri dönmesini engeller. İki parça birlikte çalışır. Biri arızalanınca cihaz durmaz ya da sürekli durup kalkar.

Pompalı cihazlarda pompayı genellikle bir basınç şalteri durdurur. Aşağıdaki testler bu cihazlarda da yol gösterir, ancak şalter arızası bu yazının konusu değil.

Önce şunu ayırın: gerçekten durmuyor mu?

Boş bir tankın dolması zaman alır. Kışın soğuk suyla bu süre belirgin şekilde uzar; nedenini su arıtma cihazından su gelmiyor yazımızda anlattık. Yeni filtre takıldıysa ya da tank yeni boşaltıldıysa cihazın uzun süre çalışması normaldir.

Arıza şüphesi için şu tabloya bakın: kimse su kullanmadığı halde cihaz saatlerce çalışıyor, gece boyunca su sesi kesilmiyor, sabah tank yine dolu. Ya da cihaz birkaç dakikada bir kısa süreliğine çalışıp duruyor.

5 dakikalık teşhis

1. Atık akışını görün. Atık hortumunun gidere bağlandığı noktayı bulun. Tank dolu ve musluk kapalıyken akış olup olmadığını dinleyin ya da hortumun ucunu geçici olarak bir bardağa tutun.
2. Besleme vanasını kapatın. Cihaza şebeke suyunu veren vanayı kapatın ve atık hattını izleyin.
   • Akış kesildiyse su şebekeden geliyordur. Tank dolduğu halde besleme açık kalıyor, yani shut-off valf kapanmıyor.
   • Akış devam ediyorsa su tanktan geri dönüyordur. Check valf sızdırıyor.
3. Kısa aralıklarla çalışıyorsa kaçağa bakın. Besleme vanasını yeniden açın, tank vanasını kapatın. Cihaz bu durumda düzgün duruyor ama tank vanası açıkken durup kalkıyorsa, tankın arkasındaki hatta bir kaçak vardır: damlatan musluk ya da sızdıran bir bağlantı.

Dört neden ve imzaları

1. Shut-off valf kapanmıyor

Valfin içindeki diyafram zamanla yıpranabilir ya da araya giren tortu valfin tam kapanmasını engelleyebilir. Valf açık kalınca cihaz tank dolduktan sonra da besleme suyu almaya devam eder ve bu su atık hattından gider.

İmzası: Tank dolu, atık hattı durmadan akıyor. Besleme vanası kapatılınca akış kesiliyor.

Çözüm: Valfi değiştirmek. Parça ucuzdur ve 1/4" hızlı bağlantılı olduğu için alet gerektirmeden takılır. Su arıtma cihazı shut-off valfi sayfamızda nasıl takıldığını adım adım anlattık.

2. Check valf sızdırıyor

Check valf görevini yapmazsa tanktaki arıtılmış su membrana geri döner ve oradan atık hattına gider. Tank basıncı düştüğü için shut-off valf de yeniden açılır.

İmzası: Besleme vanası kapalıyken bile atık hattından su akıyor. Tank zamanla boşalıyor ya da cihaz kısa aralıklarla durup yeniden çalışıyor.

Çözüm: Check valfi değiştirmek. Takarken valfin üzerindeki okun su akış yönünü gösterdiğine dikkat edin. Shut-off valf de eskiyse ikisini birlikte değiştirmek en kalıcı çözümdür.

3. Atık kısıcı hasarlı ya da yanlış ölçüde

Atık kısıcı, membran üzerindeki basıncı korumak için atık hattındaki akışı sınırlar. Hasarlıysa, yerinden çıktıysa ya da membranla uyumsuz ölçüdeyse atık hattından çok fazla su akar, membran yeterli basınç göremez ve tank çok yavaş dolar. Cihaz durmuyor gibi görünür, çünkü tankı doldurmak saatler sürer.

İmzası: Atık hattı gürültülü ve bol akıyor, tank çok yavaş doluyor. Cihaz sonunda durabilir ama çok geç.

Çözüm: Membranınıza uygun atık kısıcıyı takmak. Doğru ölçünün nasıl seçildiğini GPD ne demek yazımızda, normal atık oranının ne olması gerektiğini atık su oranı yazımızda anlattık.

4. Musluk damlatıyor ya da bir bağlantı sızdırıyor

Bu neden en çok gözden kaçanıdır. Tanktan musluğa giden hatta küçük bir kaçak bile tank basıncını yavaş yavaş düşürür. Basınç düştükçe shut-off valf açılır ve cihaz yeniden çalışır. Gün boyunca kısa kısa çalışan bir cihazın arkasında çoğu zaman damlatan bir musluk vardır.

İmzası: Cihaz birkaç dakikada ya da birkaç saatte bir kısa süreliğine çalışıyor. Tank vanası kapatılınca bu davranış duruyor. Musluğun ağzında damla ya da tezgah altında nem var.

Çözüm: Kaçağın yerini bulmak. Contalı musluklar zamanla aşınıp kapalıyken damlatmaya başlar. Nedenini seramik salmastra yazımızda, doğru musluğu seçmeyi arıtma musluğu seçimi yazımızda anlattık. Tezgah altında kaçakların en sık çıktığı noktaları da su arıtma cihazı su kaçağı yazımızda topladık.

Durmayan cihaz filtreleri erken bitirir

Ön filtrelerin ömrü takvimle değil, içlerinden geçen su miktarıyla tükenir. 6 aylık değişim süresi, cihazın normal kullanımda gerektiği kadar çalıştığı varsayımına dayanır. Durmayan bir cihazda sediment filtresi daha fazla tortu toplar, karbon filtreler daha fazla klor tutar ve hepsi bu sürenin çok önünde tükenir.

Membran da etkilenir. Sürekli çalışan membranın yüzeyinde daha fazla birikim oluşur ve ömrü kısalır. Bu yüzden valfi değiştirdikten sonra ön filtrelerin durumuna da bakın. Arıza uzun sürdüyse filtreler 6 ayı doldurmadan değişim gerektirebilir. Filtrenin bitip bitmediğini anlamanın yollarını filtre değişimi yazımızda anlattık.

Ne kadar su kaybettiğinizi merak ediyorsanız atık hattından bir dakikada akan suyu bir ölçü kabıyla ölçün ve cihazın boşa çalıştığı saatle çarpın. Örneğin dakikada 0,3 litre akan bir hat, saatte 18 litre, gece boyunca 8 saatte yaklaşık 144 litre demektir.

Hangi bulgu, hangi parça

Bulgunuz	Şüpheli	Parça
Tank dolu, atık akıyor; besleme kapatılınca akış kesiliyor	Shut-off valf	Shut-off valf
Besleme kapalıyken de atık akıyor	Check valf	Check valf
Atık gürültülü ve bol akıyor, tank çok yavaş doluyor	Atık kısıcı	Atık kısıcı
Cihaz kısa aralıklarla çalışıyor, tank vanası kapalıyken duruyor	Musluk veya bağlantı kaçağı	Arıtma musluğu ya da bağlantı

Kaçaklara karşı erken uyarı isterseniz tezgah altına koyabileceğiniz bir kaçak su sensörü de bulunduruyoruz.

Özet

• Normal olan: Tank dolduğunda cihaz durur ve atık akışı kesilir.
• Tek test: Tank doluyken besleme vanasını kapatın. Akış kesilirse shut-off, devam ederse check valf.
• Kısa kısa çalışıyorsa: Önce damlatan musluğa ve tezgah altındaki bağlantılara bakın.
• Gizli maliyet: Durmayan cihaz ön filtreleri ve membranı erken bitirir. Arızayı giderdikten sonra filtrelerin durumunu kontrol edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Su arıtma cihazı tank dolunca neden durmaz?

En sık üç neden vardır: kapanmayan bir shut-off valf, sızdıran bir check valf ya da tank basıncının yükselmesini engelleyen bir kaçak. Tank doluyken besleme vanasını kapatarak shut-off ile check valfi birbirinden ayırabilirsiniz.

Atık hattından sürekli su akması normal mi?

Cihaz su üretirken atık hattından su akması normaldir. Ancak tank dolduktan ve musluk kapalıyken atık akışı birkaç dakika içinde durmalıdır. Saatlerce devam ediyorsa bir valf ya da kaçak sorunu vardır.

Cihazın durmaması filtreleri etkiler mi?

Evet. Durmayan bir cihazda ön filtrelerden ve membrandan sürekli su geçer. Filtreler normalden çok daha fazla su işlediği için 6 aylık süre dolmadan tıkanır ve tükenir.

Shut-off valf mi, check valf mi bozuk, nasıl anlarım?

Tank doluyken cihazın besleme vanasını kapatın. Atık hattındaki akış kesiliyorsa shut-off valf kapanmıyordur. Akış devam ediyorsa su tanktan geri dönüyordur ve check valf sızdırıyordur.

Cihaz kısa aralıklarla durup yeniden çalışıyor, neden?

Tank basıncı bir yerden kaçıyordur. En sık nedenler sızdıran bir check valf, damlatan bir arıtma musluğu ya da tezgah altındaki bir bağlantı kaçağıdır. Basınç düştükçe shut-off valf yeniden açılır ve cihaz tekrar çalışır.